1 Inleiding
1.1 Waar staan we voor?
‘Vertrouwen in Overijssel, vertrouwen in elkaar’ is de titel van het verkiezingsprogramma van het CDA Overijssel voor de periode 2007-2011 Deze titel die aansluiting heeft met het landelijke CDA-programma, maar toegesneden is op de eigen provincie, wil kort samengevat de visie van het CDA weergeven. Dit programma wil duidelijk maken wat het CDA is en mogelijk wil maken in Overijssel na de Provinciale Verkiezingen in maart 2007. Politieke verantwoordelijkheid nemen is oog willen hebben voor de toekomst die voor ons ligt, maar is ook en vooral verbindingen leggen in en met de samenleving en de verantwoordelijkheid daar weer neer te leggen waar deze thuis hoort en het op voorhand schenken van het vertrouwen dat deze op de goede manier inhoud krijgt.
Het politieke verhaal begint altijd als mensen iets willen, iets van en met elkaar. Dat kunnen heel willekeurige onderwerpen zijn. Soms worden ze bepaald door wat vandaag aan de orde is en soms zijn het kwesties die iets verder weg liggen, maar waarover nu al nagedacht moet worden en die besluiten vragen, omdat ze veel mensen aangaan en geweldige consequenties hebben. Je moet soms even een pas op de plaats maken, tijd nemen voor bezinning en studie door op zoek te gaan naar de oorzaken, de beweegredenen. Als je alleen naar de problemen kijkt, kunnen oplossingen immers alle kanten opschieten. Natuurlijk kan niet van te voren voor ieder mogelijk probleem een panklare oplossing bedacht zijn, daarvoor is de samenleving te veel in beweging en te complex. We hebben gezocht naar een min of meer vaste lijn voor ons politieke handelen. Het geeft houvast waar we aan herkenbaar zijn, niet gemakkelijk vanaf te brengen en het geeft ook richting aan opkomende problemen die niet voorzien zijn. Het is niet één maar een aantal bakens, dat met elkaar in verbinding staat langs een route op weg naar een sociale rechtstaat. Dat streeft het CDA na, geïnspireerd door het Evangelie.
Mensen zijn verantwoordelijk voor wat ze doen en laten. Wij willen dat de ruimte die mensen hebben om zichzelf waar te kunnen maken, versterkt wordt. Dat betekent dat mensen en de organisaties waarvan ze deel uit maken meer verantwoordelijkheid krijgen, ook ten opzichte van elkaar. Maar ook ten opzichte van de overheid. De provinciale overheid geeft ruimte aan en heeft op voorhand vertrouwen in de gemeenten en de provinciaal werkende organisaties. Bovendien zorgt ze ervoor dat de afstemming tussen de verschillende belangen met respect voor ieders verantwoordelijkheid plaats vindt en in principe voor iedereen toegankelijk is.De provincie stimuleert de eigen verantwoordelijkheid van de gemeenten en maatschappelijke organisaties, neemt geen verantwoordelijkheden over en stelt ze zo nodig – voorzover dat op haar terrein ligt en ze daarover zeggingsmacht heeft - in de gelegenheid die verantwoordelijkheid te dragen zodat ze zich naar hun bedoeling kunnen ontwikkelen. Door de verantwoordelijkheden goed te spreiden en met elkaar in balans te brengen, wordt een appèl gedaan op de creativiteit van gemeenten en maatschappelijke organisaties. Mensen hebben wat met andere mensen en vooral met mensen die extra zorg nodig hebben. De provincie daagt gemeenten en maatschappelijke organisaties uit en ondersteunt ze zo nodig met het organiseren van betrokkenheid, zorg en minimale bestaanszekerheid voor mensen. Deze saamhorigheid is in eerste instantie een zaak van menselijke relaties over de eigen sociale groep heen. Ambtelijke structuren ondersteunen dit en anonieme structuren moeten voorkomen worden. Wij vinden dat verantwoord omgegaan moet worden met de talenten van ieder mens, de natuurlijke omgeving en het milieu. De provincie heeft unieke natuurgebieden die voor de volgende generaties bewaard moeten blijven. De provincie zet in op duurzame ontwikkeling van de natuur en mensen en zorgt voor een verantwoord financieel beheer.
Politiek, zeker wanneer die geïnspireerd is door en vanuit het Evangelie, hoort vooral toekomst gericht te zijn. Dat hebben we geprobeerd neer te leggen in dit programma. De wereld om ons heen begint echter niet nu, maar is een voortzetting van wat achter ons ligt, vormgegeven en ingericht, ook door hen die daarmee verder willen gaan en daarvoor hun verantwoordelijkheid willen blijven nemen. Een verkiezing is dan ook geen breuk met dat verleden maar mag juist gezien worden als een volgende stap op de route naar de toekomst. Aan de andere kant is het wel een moment voor heroriëntatie en bezinning om te toetsen en vanuit de eigen visie nieuwe keuzes te maken. Vanuit haar achtergrond en traditie weten wij ons geleid door de grondbeginselen als de politieke gerechtigheid, gespreide verantwoordelijkheid, solidariteit en rentmeesterschap. Zie Grondbeginselen
Dit verkiezingsprogramma is geen breuk met het verleden, integendeel, want het CDA staat voor wat ze heeft gedaan en wil daar mee verder gaan. In de achter ons liggende periode zijn heel veel dingen in gang gezet. De tijd van actie en resultaten boeken is nu aangebroken en daar wil het CDA vanzelfsprekend graag bij zijn. Oogsten wat in het recente verleden is gezaaid, maar daarbij niet alleen stilstaan bij wat achter ons ligt, maar juist toekomstgericht bezig blijven, daarbij oog hebbend voor en antwoord gevend op de nieuwe vragen die op ons afkomen. Dat is nodig, want onze samenleving ziet zich gesteld voor een groot aantal vraagstukken dat om structurele oplossingen vraagt. De belangrijkste daarvan zijn:
- De verzilvering waardoor steeds minder mensen aan het arbeidsproces deel zullen nemen, maar wel beschikken over veel vrije tijd die nog zinvol ingezet kan worden. Maar ook zal zowel in aantal als in omvang een steeds groter beroep op de (gezondheids)voorzieningen worden gedaan waardoor de waardevastheid van de onderlinge solidariteit een heel eigen en directe inhoud zal krijgen.
- De wijziging in de structuur van het platteland doordat steeds meer agrariërs er mee stoppen, waardoor een herinrichting zal moeten plaatsvinden op dat platteland. Een platteland dat weliswaar, voor de overblijvers deels zijn agrarische functie zal behouden maar deze meer en meer moet delen met andere functies, zowel in de recreatieve als in de economische sfeer en dat alles met de aandacht voor het milieu om ook de komende generaties in staat te stellen verder te gaan.
- De problematiek in en rondom de grote steden waar niet alleen de (harde) infrastructuur aandacht vraagt maar nog meer het sociale concept. Het CDA wil ook voor een goede aanpak van de problematiek in de grote steden haar verantwoordelijkheid nemen. Ze loopt er niet voor weg, maar zal die willen nemen vanuit haar eigen visie op de samenleving.
Geïnspireerd door het Evangelie en verwoord in de vier grondbeginselen, hebben we dit programma verder opgebouwd vanuit het begrip duurzaamheid. Het hart van ons beleid is de leefkwaliteit van onze burger in termen van sociale cohesie, veilige leefomgeving, kortweg de sociale duurzaamheid. De ecologische en economische duurzaamheid versterken deze. Samenleven doe je vooral niet alleen, maar samen en dat vraagt medeverantwoordelijkheid in alle geledingen. Vanuit deze basisvisie willen wij onze verantwoordelijkheid opdragen aan een overheid die transparant en betrouwbaar is en op basis van vaste waarden de burger weer de zekerheid van de rechtstaat bieden. Daarom moet ook duidelijk gemaakt worden wat we verstaan onder een goed bestuur en hoe dit met het haar burgers en belastinggelden moet omgaan.
De hierachter liggende hoofdstukken zijn geschreven vanuit de bovenstaande visie. We hebben daaraan concrete handen en voeten willen geven. Onze kandidaten zullen tegen deze achtergrond openstaan voor uw vragen en opmerkingen. Ze willen vanuit die gespreide verantwoordelijkheid en met het oog op de publieke gerechtigheid samen met u de solidariteit en het rentmeesterschap handen en voeten geven, door letterlijk en figuurlijk actief de boer op te gaan. Door uit de zetels te komen zullen we eerst goed horen wat er leeft in Overijssel en kan er direct verantwoording worden afgelegd van de genomen besluiten en te maken keuzes. ‘Vertrouwen in Overijssel, vertrouwen in elkaar’ zal dan de gewenste inhoud krijgen.
1.2 Waar liggen onze accenten?
We zullen permanent keuzes moeten maken. In de veelheid aan zaken die zich aandienen, zullen accenten moeten worden gelegd. Deze speerpunten zijn wat ons betreft de volgende:
Ruimte voor ruimtelijke ontwikkelingen: meer woningen, een vitaal platteland, zorg voor het milieu.
Een versterkte sociale infrastructuur: meer preventie, betere zorg, investeren in voorzieningen.
Een economische versnellingsagenda: meer banen, meer bedrijvigheid, meer innovatie.
Bereikbaar Overijssel: aanpak van files, beter openbaar vervoer.
Een écht andere overheid: een overheid die minder regels maakt, overbodige schrapt en een betere participatie van de burgers mogelijk maakt.